Chống sét

Sét đánh trực tiếp vào công trình.

- Sét lan truyền qua các đường cáp cung cấp nguồn cho thiết bị điện và qua các đường cáp tín hiệu giữa các thiết bị điện.

Dựa vào đặc tính sét, các giải pháp chống sét phân biệt thành hai loại: chống sét trực tiếp và chống sét lan truyền.

Hướng dẫn chọn van chống sét an toàn

Việt Nam là nước có khí hậu nhiệt đới nóng ẩm và có mật độ giông sét cao trên thế giới. Khi sét đánh quá điện áp sẽ gây ra các sự cố trên hệ thống lưới điện. Vì thế van chống sét là thiết bị bảo vệ an toàn không thể thiếu của lưới điện.

Van chống sét là một trong những cơ cấu không thể thiếu trên mỗi thiết bị áp lực. Vì là một phần của hệ thống chống sét nên việc chọn lựa van chống sét an toàn cũng là một vấn đề khá quan trọng; để chọn được van an toàn, cần chú ý các điều sau:

a/ Lưu ý đến các thông số sau đây:
- MCOV (Maximum continuous operating voltage): Điện áp làm việc liên tục lớn nhất đặt lên thiết bị chống sét
- TOV (Temporary overvoltages): Điện áp quá áp tạm thời mà thiết bị chống sét có thể phải chịu đựng
- Năng lượng: khả năng tản năng lượng của thiết bị chống

Thiết bị chống sét

Thiết bị chống sét: Lọc sét, cắt sét đường dây thuê bao: • Bảo vệ đường thuê bao và đường số liệu • Bảo vệ qúa áp và sét đánh • Gắn trực tiếp vào phiến Krone • bảo vệ được 10 đôi dây điện thoại • Xuất xứ: Australia Kiểm tra kỹ trước khi đưa thiết bị vào hoạt động.

c/ Trong quá trình hoạt động của thiết bị cần bảo dưỡng theo quy định.

d/ Kiểm định thiết bị theo định kỳ hoặc khi xảy ra bất thường; việc kiểm định van an toàn bao gồm các bước cơ bản sau:

- Kiểm tra bằng mắt tình trạng kỹ thuật của van.
- Dùng khí (Không khí nén, Nitơ) hoặc chất lỏng (nước, dầu chuyên dụng) nâng áp suất để kiểm tra áp suất tác động, áp suất đóng của van.
- Kiểm tra độ kín của van; Van chống sét chia làm 2 loại, thích hợp cho từng lựa chọn khác nhau
- Loại 1 dùng cho trạm phân phối điện.
- Loại 2 dùng cho trạm điện trung gian

e/ Ngoài ra, van chống sét phải làm việc bình thường ở các điều kiện sau:
- Nhiệt độ của môi trường nơi lắp đặt và sử dụng van chống sét từ âm 10oC đến 40oC
- Độ cao của nơi sử dụng van chống sét không được vượt quá 1000m so với mực nước biển.
- Điện áp tần số công nghiệp đối với đất, tại nơi lắp đặt sử dụng van chống sét không được phép lớn hơn điện áp cho phép lớn nhất của van chống sét.
- Van chống sét phải có kết cấu phòng nổ để bảo vệ van không bị nổ khi áp suất trong van vượt quá áp suất cho phép.
- Van chống sét phải đảm bảo có độ kín tốt, tránh không để ẩm và nước trong không khí lọt vào.
- Các chi tiết kim loại của van chống sét phải được bảo vệ chống ăn mòn của khí quyển
- Van chống sét phải có đủ các bộ phận để lắp ghép, liên kết đảm bảo cố định van chống sét khi lắp đặt sử dụng và đảm bảo tiếp xúc điện, nối đất tốt.
- Van chống sét phải được bao gói và cố định chắc chắn để đảm bảo van không bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển. Nếu kỹ hơn, trên bao bì có thể ghi rõ loại sản phẩm dễ vỡ, hoặc vẽ các k‎ hiệu bảo quản hàng dễ vỡ.
- Van chống sét phải có giấy chứng nhận và tài liệu kỹ thuật của van phải ghi rõ các thông số kỹ thuật của van, chế độ bảo quản van.

Việc thực hiện các bước kiểm tra van chống sét an toàn đòi hỏi phải có các thiết bị chuyên dụng cùng đội ngũ kỹ thuật viên, chuyên viên được đào tạo bài bản để đảm bảo hệ thống chống sét hoạt động tốt nhất trong những điều kiện thời tiết khắc nghiệt.



Nguyên tắc hoạt động và cách lắp đặt cột thu sét
Sấm sét là hoạt động thường xuyên xuất hiện trong những cơn mưa giông do các đám mây tích điện gây ra. Khi gặp điều kiện thuận lợi sẽ truyền xuống mặt đất bằng con đường đánh thẳng hoặc đánh lan truyền.

Dòng điện trong những tia sét

Thiết bị chống sét

thể đạt tới vài vạn ampe với công suất cực kỳ lớn. Sét khi đánh trực tiếp thường làm chết người và phá hủy, cháy nổ công trình, nhà cửa. Sóng điện từ tia sét còn gây tác hại từ xa lên các mạch điện gọi là sét đánh cảm ứng. Đây là nguyên nhân gây hỏng hóc các thiết bị điện – điện tử như tivi, máy tính, các thiết bị kỹ thuật, máy móc, đài ở các khu dân cư,... Do đó, giông sét là một trong số những hiểm họa thiên tai vô cùng nguy hiểm đối với tính mạng con người và gây ra những thiệt hại rất lớn về tài sản vật chất.

Để bảo vệ các toà nhà, các công trình xây dựng khỏi bị sét đánh, người ta thường lắp cột thu sét. Cột thu sét được phát minh vào năm 1752 bởi nhà khoa học người Mỹ tên là Franklin với ưu điểm lợi dụng vị trí trên cao nhằm thu sét vào mình rồi truyền xuống đất, đem lại sự an toàn cho con người và các vật khác.

Cột thu sét được cấu thành bởi ba bộ phận là kim thu sét trực tiếp (bao đế và trụ đỡ kim thu sét…), dây dẫn sét và thiết bị tiếp đất chống sét. Mỗi bộ phận đều phải có điện trở rất nhỏ, mặt cắt phải đạt tới mức độ nhất định để chịu được dòng điện cực lớn khi sét đánh qua.

- Trụ đỡ kim thu sét thường làm bằng sét tráng kẽm đường kính 60mm, dài hơn 2m, được lắp đặt trên nóc các toà nhà cao tầng hoặc trên đỉnh ống khói
- Dây dẫn sét nối từ cột chống sét xuống đất được làm từ dây đồng trần hay các loại cáp thoát sét chống nhiễu (Cáp ERICORE của hãng ERICO).
- Thiết bị tiếp đất phải được chôn ở một độ sâu nhất định dưới lòng đất và phải tiếp xúc tốt với mặt đất để dẫn dòng điện khi bị sét đánh.

Hệ thống chống sét đánh thẳng (gồm kim thu sét, dây dẫn sét và bộ phận tiếp đất chống sét) có tác dụng bảo vệ công trình, tức là khi sét đánh vào, hệ thống chống sét có tác dụng chuyển dòng điện sét xuống đất một cách nhanh chóng.

Cột thu sét thường được lắp ở những vị trí cao (lắp càng cao, phạm vi bảo vệ công trình càng lớn). Tuy nhiên, cũng không nên lắp cột thu sét quá cao, vì nếu lắp cao quá, độ chắc chắn sẽ không đảm bảo, khi gặp gió lớn, cột thu sét có thể sẽ bị nghiêng hoặc đổ, làm mất tác dụng của cột thu sét. Ở những nơi trống trải hay xảy ra sét đánh thì phải trồng cột thu sét để đảm bảo an toàn cho những người làm việc ở khu vực này.

Cách tính toán chống sét

Sét là một hiện tượng thiên nhiên, được hình thành trong những điều kiện khí tượng nhất định nào đó. Khi có sự phân chia điện tích trong các đám mây, những ion dương gặp ion âm sẽ tạo ra tia sét, truyền trong không khí hoặc đẩy xuống đất, gây nên hiện tượng sét đánh.

Sét đánh là một vấn đề rất nguy hiểm đối với tài sản và tính mạng của con người. Hiện nay, con người vẫn chưa tìm ra cách để ngăn chặn hiện tượng phóng điện trong khí quyển giữa các đám mây với nhau và giữa đám mây với đất nhưng đã tìm ra các biện pháp để tránh những ảnh hưởng do sét gây ra.

Với hệ thống chống sét an toàn cho các tòa nhà hay các công trình, con người sẽ an tâm khi sét đánh xảy ra. Việc lắp đặt hệ thống chống sét và các giải pháp chống sét cũng đã được nhiều công ty áp dụng và đưa ra nhằm phục vụ cho đời sống của con người. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là làm thế nào để xây dựng hệ thống bảo vệ chống sét hiệu quả và an toàn nhất?

Những tia sét không đi theo một chiều nhất định nào đó. Đôi khi ánh chớp phát lên trước tia sét (vận tốc ánh sáng luôn nhanh hơn vận tốc âm thanh) một nơi nhưng khi sét đánh lại ở nơi khác. Do đó, cần có biện pháp kịp thời để tránh sét và các tác hại của sét gây ra.

Trước hết, khi nghe dự báo thời tiết có mưa hay giông bão, cần lên kế hoạch để đề phòng sét. Tại khu vực làm việc, cần để ý trước các nơi có thể trú mưa và tránh sét an toàn; đồng thời phải tính được thời gian từ chỗ làm việc đến nơi an toàn.

Thông thường, cơn giông kéo đến rất nhanh trong vòng 15 phút và di chuyển với vận tốc 40km/giờ. Vì vậy, nếu đang ở nơi không an toàn thì cần phải để ý đến các dấu hiệu của giông như mây đen, không khí lạnh, gió.

Tiếp đến, cần áp dụng quy tắc nhìn nghe. Khi hiện tượng sét xảy ra, thoạt đầu ta thấy tia chớp loé lên và sau đó là có tiếng sấm kèm theo. Nếu tính được khoảng thời gian từ lúc tia chớp loé lên đến lúc nghe thấy tiếng sấm, chia số giây đó cho 3 thì có thể xác định được khoảng cách tới nơi sét xảy ra.

Ví dụ, đếm được 3 giây thì sét cách vị trí đứng là 3 chia 3 bằng 1km. Nên nhớ rằng, nếu khoảng thời gian từ khi thấy chớp đến khi nghe tiếng sấm nhỏ hơn 30 giây, nghĩa là ta đã nằm trong "tầm ngắm" của tia sét rồi và phải cẩn thận. Nếu thời gian này nhỏ hơn 20 giây thì phải di chuyển đến nơi an toàn hơn. Luôn luôn chú ý đến sự nguy hiểm khi nghe thấy tiếng sấm đầu tiên, vì sét có thể đánh cách xa nơi có mưa đến 15-20km.

Kim thu sét và giá kim thu sét interceptor

Kim thu sét là bộ phận quan trọng nhất trong hệ thống chống sét, có tác dụng thu năng lượng sét tại một điểm thích hợp rồi truyền xuống đất qua cáp thoát sét. Khi sét được truyền xuống đất, năng lượng sét được giải phóng một cách an toàn mà không gây nguy hiểm cho con người và thiết bị.

Toàn Cầu cung cấp các giải pháp thu sét, chống sét bảo vệ con người với những sản phẩm chất lượng, uy tín mà giá cả lại rất phải chăng, hợp với túi tiền mọi người.

Với hệ thống chống sét trực tiếp, chúng tôi cân nhắc và lựa chọn giải pháp kim thu sét phóng điện sớm có kiểm soát để mang đến khả năng chống sét tốt nhất, an toàn nhất cho khách hàng. Kim thu sét của chúng tôi có những ưu điểm nổi bật như:

- Được chế tạo từ các vật liệu có phẩm chất cao, không bị ăn mòn; quả cầu bọc bên ngoài là thiết bị tạo ion, giải phóng ion và phóng tia tiên đạo có kiểm soát về phía trên nhanh hơn bất kỳ đỉnh nhọn nào gần đó.

- Không cần nguồn cấp năng lượng bên ngoài.

- Tạo vùng bảo vệ rộng lớn với mức độ an toàn cao.

- Thường chỉ sử dụng một kim thu sét cho mỗi công trình.

- Không gây mất mỹ quan cho công trình.

- Dễ lắp đặt, bảo trì.

Đặc biệt, ngày 20/04/2005, chúng tôi đã cho ra thị trường một công nghệ thu sét mới, thay vì phải dùng nhiều cột thu lôi gắn ở các vị trí khác nhau của toà nhà, giờ đây, bạn chỉ cần sử dụng một kim thu sét duy nhất là Interceptor. Đây là giải pháp của hãng Erico (Mỹ) - một trong những hãng sản xuất thiết bị điện và tự động hóa hàng đầu thế giới.

Kim thu sét Interceptor có chiều dài 30cm, năng 1.5kg, được chế tạo từ loại thép không rỉ, bán kính vùng bảo vệ tới 100m, độ thẩm mỹ cao, dễ lắp đặt và có thể dùng với nhiều loại dây cáp khác nhau.

Liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để nhận báo giá và lựa chọn giải pháp thích hợp nhất cho nhà ở và công trình của mình.

Nguyên lý làm việc của chống sét van

Chống sét van là một thiết bị chống sét hoàn hảo nhất dùng để bảo vệ cho trạm biến áp, trạm phân phối và các máy điện khác.

Cấu tạo của chống sét van gồm hai phần:
- Bên ngoài là một ống sứ hay chất dẻo cách điện có hình dạng và kích thước tùy thuộc cấp điện áp định mức sử dụng
- Bên trong ống chứa hai phần tử chính là khe hở phóng điện và điện trở phi tuyến

Khe hở phóng điện bao gồm nhiều cặp khe hở ghép nối tiếp. Mỗi cặp khe hở được chế tạo bởi 2 đĩa đồng mỏng dập định hình. Ở giữa là một tấm đệm mica hoặc bìa cách điện dày khoảng 1mm để tạo khe hở phóng điện. Mỗi chống sét van có số cặp khe hở phóng điện tùy theo nhà chế tạo thiết kế.
Điện trở phi tuyến gồm các tấm hình trụ tròn ghép nối tiếp. Điện trở phi tuyến có thể là Vilit hoặc Tirit hoặc ZnO... (thường là Vilit)

Nguyên lý hoạt động của chống sét van chủ yếu phụ thuộc vào tính chất của điện trở Vilit. Khi điện áp đặt lên Vilit tăng cao thì giá trị điện trở của nó giảm và ngược lại khi điện áp giảm xuống thì điện trở sẽ tăng lên nhanh chóng.

Khi có quá điện áp đặt lên chống sét van, điện trở của chống sét van nhanh chóng hạ thấp xuống tạo điều kiện để tháo hết sóng sét qua nó xuống đất, đến khi đặt lên chống sét van chỉ còn là điện áp mạng thì điện trở của chống sét van lại tăng lên rất lớn chấm dứt dòng kế tục vào thời điểm thích hợp nhất.

Đồng thời trong khi tháo sét, điện áp dư trên chống sét van cũng có giá trị nhỏ, điều này sẽ đảm bảo an toàn cho thiết bị được bảo vệ.

Chống sét van có đặc tính tác động tương đối bằng phẳng nên chống sét van không những có tác dụng hạ thấp biên độ mà còn làm giảm độ dốc của sóng sét. Vì thế, nó có thể bảo vệ chống được hiện tượng xuyên kích giữa các vòng dây trong cùng một pha của các máy điện.

Điện trở Vilit dễ bị nhiễm ẩm sẽ thay đổi đặc tính điện và làm mất tác dụng của chống sét van, do đó cần có biện pháp chống nhiếm ẩm cho điện trở Vilit.

Tầm quan trọng của giải pháp chống sét toàn diện

Để các cấu trúc, các hoạt động thương mại, công nghiệp và con người được bảo vệ một cách đáng tin cậy, đòi hỏi một phương pháp có tính hệ thống và toàn diện để giảm thiểu hóa các mối nguy hiểm gây ra bởi xung sét (xung đột biến quá áp). Hệ thống tiếp đất chống sét, hệ thống các điểm liên kết, hệ thống chống sét trực tiếp và hệ thống chống sét lan truyền đều được xem xét để bảo vệ các thiết bị điện một cách toàn diện. Các hệ thống này có liên quan mật thiết với nhau nên cần một thiết kế tổng thể để chắc chắn thiết bị không bị hư hỏng với một “điểm mù” không được bảo vệ. Việc đầu tư thiết bị chống sét có thể là lãng phí nếu “điểm mù” tồn tại.

Cách lắp đặt thiết bị chống sét

Ví dụ, việc lắp đặt một thiết bị chống sét lan truyền (SPD - Surge Protection Device) đường nguồn cho PLC sẽ có tác dụng rất nhỏ nếu đường tín hiệu vào/ra không được bảo vệ. Ngoài ra, một kim thu sét đặt trên công trình có thể thu bắt năng lượng tia sét nhưng không có một hệ thống đất chống sét đáng tin cậy thì năng lượng này có thể không thoát xuống đất một cách an toàn. Tương tự, thậm chí sử dụng các thiết bị chống sét lan truyền (SPD - Surge Protection Devices) đắt tiền cũng sẽ cho hiệu quả thấp nếu không có một hệ thống đất có tổng trở thấp cho thiết bị điện. Các yếu tố liên quan này (hệ thống tiếp đất chống sét, hệ thống các điểm liên kết, hệ thống chống sét trực tiếp và hệ thống chống sét lan truyền) được áp dụng tốt nhất khi xem như một hệ thống chống sét tổng thể hơn là một phần riêng biệt của thiết bị hoặc một phần của hệ thống.

ERICO đã phát minh ra hệ thống chống sét toàn diện 6 điểmTM để bảo vệ cho toàn bộ công trình, đảm bảo an toàn cho con người và cực tiểu hóa việc tiếp xúc với sự nguy hiểm của xung sét dựa trên nguyên tắc đánh giá chi phí/lợi ích và rủi ro. Việc thực hiện phối hợp tất cả các phần của hệ thống chống sét toàn diện 6 điểmTM nhằm bảo vệ tối ưu và khả năng vận hành lâu dài.

Hệ thống chống sét toàn diện 6 điểmTM của ERICO bao gồm:

1.      Thu bắt tia sét tại điểm định trước

2.      Dẫn năng lượng sét xuống đất an toàn

3.      Tản năng lượng sét vào đất

4.      Đăng thế các hệ thống đất

5.      Chống sét lan truyền trên đường cấp nguồn

6.      Chống sét lan truyền trên đường tín hiệu

Giải pháp này hướng dẫn người dùng trong việc xem xét giải pháp kết hợp để chống sét - bao gồm tất cả các khía cạnh nguy hiểm của điện áp.



Thiết bị cắt lọc sét và những ứng dụng cơ bản
Để đảm bảo an toàn cao nhất cho con người, tránh thiệt hại, hư tổn cho các thiết bị điện - điện tử và các thiết bị viễn thông do ảnh hưởng của sét gây ra, Công ty Cổ phần kỹ thuật điện Toàn Cầu đã nghiên cứu, tìm hiểu trên cơ sở tiếp cận công nghệ mới, cho ra đời các giải pháp chống sét với chất lượng vượt trội, những sản phẩm chống sét chuyên dụng, phục vụ và bảo vệ tối đa đời sống của các hộ dân cư và công trình công cộng.

Các thiết bị chống sét được lắp đặt phù hợp với từng nguồn điện và được thiết kế thích ứng với điều kiện khí hậu của Việt Nam. Các thiết bị cắt sét và các thiết bị cắt lọc sét có khả năng tích hợp công tắc báo động, vừa cắt vừa lọc xung sét làm triệt tiêu hoàn toàn các xung quá áp, quá dòng trên đường dây cấp nguồn.

Điểm nổi bật của thiết bị cắt lọc sét:
 - Có khả năng cắt xung sét cao và cắt được nhiều xung.
 - Điện áp dư thấp
 - Có khả năng chịu quá áp cao
 - Có hệ thống báo tình trạng làm việc của thiết bị
 - Lọc thông thấp, lọc sét, lọc nguồn và lọc nhiễu

Ứng dụng:
 - Chống xung sét và xung đột biến cho đường truyền điện thoại/ fax/ modem/ ADSL/ ISDN.
 - Sản phẩm dùng để bảo vệ an toàn cho các thiết bị điện, điện tử, thiết bị viễn thông … khi bị sét đánh trên đường dây cấp điện.
 - Sản phẩm được chế tạo bởi các trang thiết bị - kỹ thuật và công nghệ hiện đại, sử dụng tốt cho các khu vực có mật độ sét cao.
 - Tùy mục đích và địa điểm lắp đặt mà có sự lựa chọn thiết bị cắt lọc sét phù hợp.

 
Sét và công nghệ chống sét

Đời sống Ứng dụng khoa học

Theo tính toán của các nhà khoa học, vào một thời điểm bất kỳ, trên trái đất chúng ta đang sống có khoảng 2000 cơn dông hoạt động. Mỗi cơn dông trung bình thường kéo dài từ 2 đến 4 giờ đồng hồ và có thể tạo ra 1000, 2000 cú phóng điện xuống mặt đất.

Người ta đã từng ví, cơn dông như một nhà máy điện có công suất khoảng vài trăm MW với điện thế lên tới hàng tỷ V, nguồn điện của một tia sét xuất hiện trong cơn dông có thể dùng để thắp sáng bóng đèn 100W trong vòng 3 tháng. Với cường độ mạnh như vậy, dông sét là một trong số những hiểm họa thiên tai vô cùng nguy hiểm đối với tính mạng con người và gây ra những thiệt hại rất lớn về tài sản vật chất.

Năm 1769, khi đó nhân loại chưa biết đến những thiết bị chống sét như ngày nay. Một thảm hoạ đã xảy ra khi sét đánh trúng kho dự trữ thuốc nổ hơn 1000 tấn tại một thành phố của Italia. Cả toà nhà nổ tung và làm chết hơn 3000 người sống trong thành phố. Cho đến khi phát minh đầu tiên của nhà bác học Franklin về chiếc cột thu lôi ra đời, những thiệt hại khủng khiếp do sét đánh như thế không còn xảy ra nữa. Kể từ đó đến nay, tuy không chế ngự được hoàn toàn, nhưng những thiết bị chống sét đã góp phần giảm thiểu đáng kể thiệt hại do sét gây ra nhằm bảo vệ cuộc sống con người. Trải qua hơn 200 năm kể từ khi xuất hiện chiếc cột thu lôi đầu tiên, công nghệ phòng chống sét ngày càng được hoàn thiện và hiệu quả hơn.

Năm 2001, ngành điện Việt Nam có khoảng 400 sự cố, 50% trong số đó là do sét gây ra. đặc biệt ngày 4/6/2001, sét đánh nổ một máy cắt 220 KV của Nhà máy Thuỷ điện Hòa Bình. Sự cố đã khiến lưới điện miền Bắc bị rã mạch, nhiều nhà máy điện bị tách ra khỏi hệ thống. Hà Nội và nhiều tỉnh thành khác bị mất điện trên diện rộng.

Bản chất của hiện tượng sấm - chớp - sét là gì?

Trong cơn mưa dông do có gió mạnh xáo trộn các đám mây, làm cho các đám mây tích điện. Khi hai đám mây tích điện trái dấu lại gần nhau, hiệu điện thế giữa chúng có thể lên tới  hàng triệu von. Giữa hai đám mây có hiện tượng phóng tia lửa điện và ta trông thấy một tia chớp. Vài giây sau ta mới nghe thấy tiếng nổ, đó là “sấm” (vận tốc của ánh sáng nhanh hơn vận tốc của tiếng động nên ta trông thấy tia chớp trước). Nếu có đám mây dông tích điện đi gần mặt đất tới những khu vực trống trải, gặp một vật có độ cao như cây cối, người cầm cuốc xẻng... thì sẽ có hiện tượng phóng tia lửa điện giữa đám mây và mặt đất. Đó là hiện tượng sét đánh.

Phương pháp hiệu quả nhất để chống sét là làm cột thu lôi. Các nhà cao tầng phải lắp cột thu lôi.

Nguyên lý kết cấu cột thu lôi thật đơn giản: Người ta gắn lên nóc nhà một thanh sắt có đầu nhọn hướng lên trời. ở phần dưới thanh sắt người ta hàn dây sắt làm dây nối đất (dùng sắt phi 0,04) nối xuống chỗ đất ẩm và chôn sâu. Nếu nhà cao rộng phải làm nhiều cột thu lôi, các dây nối đất hàn với nhau.

Ở những nơi trống trải hay xảy ra sét đánh thì phải trồng cột thu lôi. Người ta dùng một cột gỗ hoặc cột xi măng cao chừng 5 - 6 m. Trên đỉnh cột hàn một thanh sắt đầu nhọn hướng lên trời. Phần đuôi thanh sắt hàn dây nối đất (dùng sắt phi 0,04) theo lý thuyết thì một cột thu lôi có thể bảo vệ được một khoảng không gian bằng hình nón có bán kính đáy bằng chiều cao của cột. Nơi có nhiều sét nên trồng một hệ thống cột thu lôi, mỗi cột cách nhau chừng 20 - 30 m. Dây nối đất được hàn theo một hệ thống được chôn sâu.

Khi trời nổi cơn mưa dông nên mau chóng trở về nhà, không trú mưa dưới gốc cây to hoặc ở nơi có nhiều nguy cơ bị sét đánh; không nên đi lại ngoài đường nếu không cần thiết. Phải ngắt cầu dao điện vì nếu sét đánh vào đường dây sẽ theo dây dẫn vào trong nhà. Phải tháo Ăngten vô tuyến ra khỏi máy để phòng bị sét đánh cháy hỏng và nguy hiểm cho người xem.

Một số biện pháp phòng chống sét đánh

Đời sống Môi trường Giải pháp

Hiện đang vào mùa mưa giông ở Việt Nam vì vậy hiện tượng sét đánh thường xuyên xảy ra rất dễ gây nguy hiểm cho chúng ta. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cách phòng chống sét để bảo vệ an toàn cho mình và người thân.

Phòng chống sét mùa mưa giông

Chưa thể chống sét tuyệt đối

Các nghiên cứu của Viện Vật lý địa cầu cho thấy, Việt Nam nằm ở tâm giông châu Á - một trong ba tâm giông trên thế giới, có hoạt động giông sét mạnh. Mùa giông ở Việt Nam tương đối dài, số ngày giông trung bình 100 ngày mỗi năm và số giờ giông trung bình là 250 giờ một năm. Mỗi năm, Việt Nam hứng chịu tới hai triệu cú sét. Khu vực như Cổ Dũng (Hải Dương), Sơn Lộc (Hà Tĩnh), Đồng bằng sông Cửu Long... là những nơi được coi là tâm sét.

Theo tiến sĩ Anh, từ năm 2005, Viện Vật lý địa cầu hoàn thành công trình nghiên cứu về giông sét và các giải pháp phòng chống. Kết quả nghiên cứu đã có đủ dữ liệu để có thể xây dựng quy phạm phòng chống sét tại Việt Nam. Tuy nhiên, TS Anh cũng cho rằng: "Phòng chống sét tuyệt đối là điều không thể đối với loài người hiện nay. Không chỉ Việt Nam mà ngay cả trên thế giới cũng chỉ có thể nghiên cứu để giảm thiếu tác hại của loại hình thiên tai này".

Phòng chống sét ngoài trời

Theo các nhà khoa học, thường thì cơn giông kéo đến rất nhanh trong vòng 15 phút và di chuyển với vận tốc 40km một giờ. Nói chung khi đang ở nơi không an toàn thì cần phải để ý đến các dấu hiệu của giông như mây đen, không khí lạnh, gió.

Có thể ước tính được khoảng cách từ nơi đang đứng tới nơi sét xảy ra bằng cách ước lượng khoảng thời gian từ lúc tia chớp lóe lên và lúc nghe thấy tiếng sấm. Chia số giây cho 3 sẽ được khoảng cách đến tia sét. Ví dụ đếm được 3 giây thì sét cách vị trí đứng là 3/3= 1km.

Ngoài ra còn có phương pháp xác định vị trí của sét đó là cảm nhận cơ thể khi đang ở khu vực giông, mưa. Nếu thấy lông tay, tóc, dựng thì chúng ta đang có nguy cơ bị sét đánh, trong trường hợp này phải lập tức chụm hai chân lại, dùng tay bịt tai, cúi thấp người (nhưng không để cơ thể chạm đất ngoài hai bàn chân). Sau khi nghe tiếng sét khoảng 7-10 phút thì cơn sét đã qua có thể trở về trạng thái bình thường.

Tư thế ngồi để tránh bị sét đánh

Nếu thời gian này nhỏ hơn 20 giây thì phải di chuyển đến nơi an toàn hơn. Khi nghe thấy tiếng sấm đầu tiên bất kể là gì cũng cần phải thấy nguy hiểm đã đến. Sét có thể đánh cách xa nơi có mưa tới 15-20km. Người đang lao động hoặc đi lại ngoài trời cần tìm nơi trú an toàn.

Nếu ở ngoài trời, tuyệt đối không dùng cây cối làm chỗ trú mưa, tránh các khu vực cao hơn xung quanh, tránh xa các vật dụng kim loại như xe đạp, máy, hàng rào sắt... Nên tìm chỗ khô ráo, nếu xung quanh có cây cao hơn thì nên tìm chỗ thấp, tìm vị trí cây thấp. Người ở vị trí càng thấp càng tốt, tay ôm cổ, phần tiếp xúc của người với mặt đất là ít nhất; nhón chân, không được nằm xuống đất. Đặc biệt, không đứng thành nhóm người gần nhau.

Phòng chống sét trong nhà

Tuy nhiên khi sắp xảy ra giông, thì biện pháp tránh sét tốt nhất là nên về nhà hay công sở. Các ngôi nhà, trụ sở làm việc... nên lắp đặt hệ thống chống sét (đơn giản nhất là cột thu lôi).

Khi ở trong nhà nên đứng xa cửa sổ, cửa ra vào, các đồ dùng điện, tránh các chỗ ẩm ướt như buồng tắm, bể nước, vòi nước, không nên dùng điện thoại trừ trường hợp rất cần thiết. Nên rút phích cắm các thiết bị điện trước lúc có giông gần xảy ra. Với các đường dây điện thoại hay dây điện vì nối với lưới bên ngoài nên rất có thể bị ảnh hưởng sét đánh lan truyền. Nên tránh xa các dây này và các vật dùng điện với khoảng cách ít nhất là 1m. Cần rút ăng ten ra khỏi ti vi khi có giông.

Nếu như bạn cảm thấy tóc bị dựng lên (như cảm giác điện khi sờ tay trước mặt ti-vi) thì điều đó có nghĩa là có thể bị sét đánh bất cứ lúc nào, lập tức cúi ngồi xuống và lấy tay che tai, không nằm xuống đất hay đặt tay lên đất.